Meta Platforms Inc., yapay zeka altyapısını yeniden şekillendirmek için Google'un özel çiplerine yönleniyor. 2027 yılından itibaren veri merkezlerinde Google'ın Tensor İşleme Birimleri (TPU) kullanmayı planladığı öğrenildi. Bu hamle, şu anda yapay zeka sektöründe neredeyse tek başına hüküm süren Nvidia'a karşı ciddi bir alternatif sunuyor. Görüşmelerin detayları, The Information’in 26 Kasım 2023 tarihli raporunda ortaya çıktı. Meta’nın bu kararının arkasında sadece teknolojik tercih değil, maliyet ve tedarik güvenliği yatıyor.
Nvidia'nın Tekelini Sarsan Bir Dönüm Noktası
Geçen yıl, Meta, yapay zeka modellerini eğitmek için Nvidia’nın H100 GPU’larını kullanarak her gün 3 milyardan fazla kullanıcıya hizmet verdi. Şirket, 2022’den bu yana Nvidia’nın en büyük müşterilerinden biri oldu. Ama artık durum değişiyor. Nvidia’nın çipleri, özellikle 2023-2024 yıllarında ciddi arz sıkıntısı yaşıyor. Bu durum, Meta gibi büyük ölçekli şirketler için tedarik riski yaratıyor. İşte tam bu noktada Google’ın TPU’ları ön plana çıkıyor. Daha düşük maliyetli, daha fazla ölçeklenebilir ve kendi veri merkezlerinde kolayca entegre edilebilir bir çözüm sunuyorlar.
Google’ın Stratejik Hareketi
Google, bu anlaşmayı sadece bir satış olarak değil, bir stratejik kalkan olarak görüyor. Şirket, Anthropic PBC’ye zaten 1 milyon adet TPU tedarik ediyor. Bu anlaşma, TPU’ların gerçek dünya koşullarında işlediğini kanıtlıyor. Seaport analisti Jay Goldberg, Anthropic anlaşmasının “gerçekten güçlü bir doğrulama” olduğunu söylemişti. Şimdi Meta’nın da bu yola girmesi, TPU’ların endüstrideki güvenilirliğini katlanarak artırıyor. Google, bu işten Nvidia’nın yıllık gelirlerinin yaklaşık %10’una denk bir gelir elde etmeyi hedefliyor. Yani, sadece bir müşteri kazanmak değil, bir pazar payı kaydırmak.
Meta’nın 600 Milyar Dolarlık Yatırım Planı
Meta, bu yılın başlarında ABD’de üç yıl içinde 600 milyar dolarlık altyapı yatırımı yapacağını açıklamıştı. Bu paranın büyük bir kısmı yapay zeka altyapısına gidecek. Bloomberg Intelligence analistleri Mandeep Singh ve Robert Biggar, 2026 yılında Meta’nın en az 100 milyar dolar harcayacağını tahmin ediyor. Bu harcamanın 40-50 milyar doları çıkarım çip kapasitesine ayrılacak. Yani, sadece 2026’da 50 milyar dolarlık çip alımı planlanıyor. Bu rakam, Nvidia’nın tek bir yıl içinde yaptığı toplam çip satışlarının neredeyse yarısına denk geliyor. Bu, bir teknoloji devinin nasıl bir pazarı yeniden şekillendirmeye çalıştığını gösteriyor.
2024: Test Dönemi
2027’ye kadar tam geçiş yapmak için Meta, 2024’te Google Cloud üzerinden TPU’ları kiralamaya başlayacak. Bu, teknolojinin performansını, enerji verimliliğini ve maliyet etkinliğini gerçek zamanlı test etmek için kritik bir adım. Şirket, bu dönemde hem Nvidia GPU’larını hem de Google TPU’larını paralel çalıştıracak. Hangisinin daha fazla verim sağladığını, hangisinin daha az elektrik tükettiğini, hangisinin daha kolay entegre edilebileceğini ölçmek için bir laboratuvar ortamı oluşturacak. Bu süreçte, Google’ın yazılım ekosistemi — özellikle TensorFlow ve JAX — Meta’nın mevcut sistemlerine ne kadar iyi uyum sağlayacak, büyük bir soru olacak.
Piyasa Tepkisi: Nvidia Geriler, Google Yükseliyor
Haber, piyasada hemen etki yarattı. Nvidia hisseleri %4,2 düştü. Aynı dönemde Alphabet Inc. hisseleri %3,8 yükseldi. Bu tepki, yatırımcıların yapay zeka pazarında Nvidia’nın tekil liderliğini sorgulamaya başladığını gösteriyor. Piyasa artık “yapay zeka çipi = Nvidia” denklemini kabul etmiyor. Artık alternatifler var. Ve bu alternatifler, teknik olarak yeterli, maliyet olarak daha çekici ve tedarik açısından daha güvenli.
Gelecek: Sadece Meta mı?
Meta’nın bu kararı, diğer büyük oyuncuları da harekete geçirebilir. OpenAI, Microsoft, Amazon ve even Apple, kendi yapay zeka modellerini geliştirmek için artık farklı çip stratejileri üzerinde düşünmeye başlamış durumda. Google’ın TPU’ları, özellikle büyük ölçekli bulut işletmeleri için çok daha esnek bir çözüm sunuyor. Çünkü bu çipler, Google Cloud üzerinde doğrudan kiralık olarak sunuluyor. Yani şirket, çip almak zorunda kalmadan, sadece kullandıkça ödeme yapıyor. Bu model, özellikle ekonomik belirsizliklerin yükseldiği dönemde çok cazip.
Yapay Zeka Çip Pazarının Yeni Haritası
Artık yapay zeka çipi pazarı, Nvidia’nın tek başına yönettiği bir tekel değil. Bir mücadele alanı. Google, TPU’ları ile birlikte Nvidia’nın üstünlüğünü sorguluyor. Meta, bu savaşın öncüsü olabilir. Ve eğer 2027’de tam geçiş gerçekleşirse, bu, sadece bir şirketin altyapı değişimi değil, tüm yapay zeka endüstrisinin temelini sarsan bir dönüm noktası olacak. Nvidia, hâlâ lider. Ama artık tek lider değil.
Sıkça Sorulan Sorular
Meta, Nvidia’dan neden vazgeçiyor?
Meta, Nvidia’nın çiplerindeki tedarik sıkıntısı ve yükselen maliyetler nedeniyle alternatif arıyor. H100 gibi çipler 2023-2024’te çok talep görüyor ve fiyatlar yükseliyor. Google’ın TPU’ları ise daha düşük maliyetli, daha fazla ölçeklenebilir ve Google Cloud üzerinden kiralık olarak sunuluyor. Bu da Meta’nın altyapı bütçesini daha esnek yönetmesini sağlıyor.
Google TPU’ları Nvidia GPU’larından nasıl farklı?
TPU’lar, özellikle yapay zeka eğitimi ve çıkarım işlemlerinde optimize edilmiş özel çipler. Nvidia’nın GPU’ları daha genel amaçlı ve oyun, 3D grafik gibi alanlarda da kullanılıyor. TPU’lar ise sadece yapay zeka için tasarlanmış. Bu nedenle, aynı işi daha az enerjiyle, daha hızlı ve daha ucuz yapabiliyorlar. Özellikle büyük veri merkezlerinde bu fark çok büyük.
Bu anlaşma, Türkiye’yi nasıl etkiler?
Doğrudan etkisi sınırlı, ama dolaylı etkiler önemli. Türkiye’deki bulut servis sağlayıcıları ve yapay zeka projeleri, bu gelişmelerle birlikte daha düşük maliyetli çözümler aramaya başlayabilir. Google Cloud’un Türkiye’deki servislerinde TPU erişimi artarsa, yerel şirketler ve akademik kurumlar da bu teknolojiyi kullanma fırsatı bulabilir.
Nvidia’nın bu durumdan nasıl kurtulabilir?
Nvidia, Blackwell ve sonraki nesil çiplerinde daha fazla verimlilik ve fiyat avantajı sunmalı. Ayrıca, tedarik zincirini genişleterek arzı artırması ve özel paketlerle büyük müşterilerle daha esnek anlaşmalar yapması gerekiyor. Şirket, sadece teknoloji değil, lojistik ve maliyet stratejisiyle de rekabet ediyor.
Bu anlaşmanın tamamlanması için hangi engeller var?
Meta’nın mevcut altyapısının Nvidia yazılımına (CUDA) tamamen bağlı olması büyük bir engel. TPU’ları entegre etmek için yazılım katmanını yeniden yazmak veya uyumlu bir platform geliştirmek zaman ve maliyet gerektiriyor. Ayrıca, Google’ın TPU’larının yapay zeka modeli desteği, Nvidia’nın kadar geniş değil. Bu nedenle, geçiş süreci 2024-2027 arasında yavaş ve dikkatli olacak.
Google, bu anlaşmadan ne kadar kazanacak?
Analizlere göre, Meta’nın 2027’deki TPU alımları, Google’a yıllık 8-12 milyar dolarlık gelir sağlayabilir. Bu rakam, Nvidia’nın yıllık yapay zeka çipi gelirlerinin yaklaşık %10’una denk geliyor. Google, bu geliri sadece çip satışlarından değil, aynı zamanda bulut hizmeti (Google Cloud) ve bakım desteğiyle de katlayabilir.